Rozmowa o pracę za Tobą, umowa podpisana, w poniedziałek zaczynasz. Pierwsze dni to po szwedzku zwykle introduktion albo introduktionsvecka – okres wdrożenia. Ktoś Cię oprowadzi, pokaże stanowisko i przedstawi zespół. Ten tekst daje Ci słowa na wszystko, co się wtedy dzieje.
Pierwszy dzień: powitanie i oprowadzanie
Najpewniej usłyszysz:
- Välkommen! Jag heter Lena, jag är din handledare. – Witaj! Mam na imię Lena, jestem Twoją opiekunką na wdrożeniu.
- Jag visar dig runt. – Oprowadzę Cię.
- Här är personalrummet. – Tu jest pokój socjalny.
- Omklädningsrummet ligger där borta. – Szatnia jest tam dalej.
- Här stämplar du in. – Tu się odbijasz przy wejściu (rejestrujesz czas pracy).
A Ty odpowiesz:
- Hej! Jag heter Paweł, jag börjar i dag. – Cześć, mam na imię Paweł, zaczynam dziś.
- Trevligt att träffas. – Miło Cię poznać.
- Var hittar jag ...? – Gdzie znajdę…?
- Var ska jag ställa mina saker? – Gdzie mam zostawić swoje rzeczy?
W pierwszy dzień poznasz kilkanaście osób. Zapisz imiona w telefonie z krótką notką („Lena – handledare”, „Johan – magazyn”). Następnego dnia powiesz Hej Johan! i to robi ogromną różnicę.
Fika – nie tylko kawa
Fika to przerwa na kawę albo herbatę z czymś słodkim – i rozmowę. W wielu miejscach pracy ma stałą porę, a zespół siada razem. Słowo jest i rzeczownikiem (en fika), i czasownikiem (att fika).
- Ska vi fika? – Idziemy na fikę?
- Det är fika klockan tre. – Fika jest o trzeciej.
- Vill du ha kaffe eller te? – Chcesz kawę czy herbatę?
- Ja tack, gärna. – Tak, chętnie.
- Vem har köpt bullar? – Kto kupił bułeczki?
Na fice mało się mówi o pracy, a dużo o weekendzie, pogodzie i planach. Dla Ciebie to najlepsza lekcja szwedzkiego w ciągu dnia – i okazja, żeby zespół Cię poznał. Nawet jeśli rozumiesz połowę, przyjdź i posłuchaj. Proste pytania na start:
- Hur länge har du jobbat här? – Od jak dawna tu pracujesz?
- Vad gjorde du i helgen? – Co robiłeś w weekend?
- Bor du nära? – Mieszkasz blisko?
Kawiarnię i słownictwo fiki ćwiczysz w lekcji 9.
Jak prosić o pomoc i dopytywać
To najważniejsza część tekstu. W pierwszym tygodniu nikt nie oczekuje, że wszystko wiesz – oczekuje, że zapytasz.
| Po szwedzku | Po polsku |
|---|---|
| Kan du visa mig hur man gör? | Pokażesz mi, jak to się robi? |
| Kan du visa en gång till? | Pokażesz jeszcze raz? |
| Vem ska jag fråga om ...? | Kogo mam zapytać o…? |
| Jag är inte säker på att jag förstod. | Nie jestem pewien, czy zrozumiałem. |
| Menar du så här? | Chodzi Ci o to? |
| Jag är klar. Vad ska jag göra nu? | Skończyłem. Co mam teraz robić? |
| Hur gör vi med ...? | Jak robimy z…? |
Zwróć uwagę na Kan du ...? – po szwedzku prośba to zwykle pytanie, a nie tryb rozkazujący. To grzeczniejsze i bardziej naturalne. Czasowniki kan, ska, får poznajesz dokładnie w lekcji 22.
Zwroty na budowie
- skyddsskor, hjälm, varselväst – buty ochronne, kask, kamizelka odblaskowa,
- Var är verktygen? – Gdzie są narzędzia?
- Kan du räcka mig borren? – Podasz mi wiertarkę?
- Akta dig! / Se upp! – Uważaj!
- Stegen står där. – Drabina stoi tam.
- Vi börjar sju i morgon. – Jutro zaczynamy o siódmej.
Zwroty w magazynie
- en pall – paleta; en hylla – regał,
- plocka en order – kompletować zamówienie,
- Var ska jag ställa pallen? – Gdzie mam postawić paletę?
- Skannern fungerar inte. – Skaner nie działa.
- Ordern är klar. – Zamówienie gotowe.
- Jag har inget truckkort än. – Nie mam jeszcze uprawnień na wózek.
Zwroty w biurze
- ett lösenord – hasło; en inloggning – login,
- Jag kommer inte in i systemet. – Nie mogę się zalogować do systemu.
- Vem ansvarar för IT? – Kto odpowiada za IT?
- Jag sitter i ett möte. – Jestem na spotkaniu.
- Kan du skicka det på mejl? – Możesz to wysłać mailem?
Słownictwo pracy biurowej i pisanie maili ćwiczysz w lekcji 27.
Koniec dnia i koniec tygodnia
- Nu går jag hem. Hej då! – Idę do domu, cześć!
- Vi ses i morgon. – Do jutra.
- Tack för i dag! – Dzięki za dziś!
- Trevlig helg! – Miłego weekendu! Odpowiedź: Detsamma! – Nawzajem!
Tack för i dag usłyszysz bardzo często. To nie jest formalne podziękowanie, tylko zwykłe „dzięki za wspólną pracę”.
Typowe błędy Polaków
- Omijanie fiki. Ktoś ze stresu językowego zostaje przy stanowisku. Lepiej siąść i słuchać – nikt nie wymaga, żebyś dużo mówił.
- Rozkazy zamiast pytań. „Daj mi wiertarkę” (Ge mig borren) brzmi szorstko. Lepiej: Kan du räcka mig borren?
- Udawanie, że się zrozumiało. Kiwanie głową i robienie po swojemu kończy się poprawkami. Kan du visa en gång till? oszczędza czas wszystkim.
- „Pan kierownik”. Do szefa mówi się po imieniu i na du.
Ćwiczenie na dziś
Powiedz na głos trzy zdania: Pokażesz mi, jak to się robi? – Skończyłem, co mam teraz robić? – Miłego weekendu!
Klucz: Kan du visa mig hur man gör? – Jag är klar. Vad ska jag göra nu? – Trevlig helg!
Jeśli pracujesz na zmiany i trudno Ci znaleźć czas na naukę, przeczytaj Nauka przy pracy zmianowej. Zdania z tego tekstu powtórzysz w fiszkach, a jeśli dopiero szukasz pracy – zacznij od tekstu Rozmowa o pracę po szwedzku.
Przećwicz to w kursie — cztery pierwsze lekcje za darmo
Szwedzki w głowie prowadzi od A1 do B2 w 80 lekcjach: każde słowo i zdanie z nagraniem lektora, ćwiczenia sprawdzają się same. Cały kurs: 150 zł / 379 kr / 34 € za 12 miesięcy (ok. 41 gr dziennie) albo 300 zł / 769 kr / 69 € na zawsze — płacisz raz, nic nie odnawia się samo.
Zacznij lekcję 1 za darmoZobacz oba planyNajczęstsze pytania
Co to jest fika?
Fika to przerwa na kawę lub herbatę, zwykle z czymś słodkim i rozmową. W wielu szwedzkich miejscach pracy ma stałą porę i zespół spędza ją razem.
Jak poprosić o pomoc w pracy po szwedzku?
Najprościej pytaniem z kan: Kan du visa mig hur man gör? (pokażesz mi, jak to się robi?) albo Kan du visa en gång till? (pokażesz jeszcze raz?). Po szwedzku prośbę wyraża się zwykle pytaniem, a nie trybem rozkazującym.
Co znaczy Tack för i dag?
To zwykłe pożegnanie na koniec dnia pracy, spotkania czy zajęć – w przybliżeniu „dzięki za dziś”. Odpowiada się tak samo albo Tack själv.
Jak jest po szwedzku opiekun na wdrożeniu?
Najczęściej handledare. Samo wdrożenie to introduktion, a pierwszy tydzień wdrożenia bywa nazywany introduktionsvecka.
Czy do szefa w Szwecji mówi się na ty?
Tak, zwykle mówi się do szefa po imieniu i na du. To normalna forma w szwedzkich miejscach pracy, nie brak szacunku.