Cała gramatyka A1–B2 na jednej stronie

Zakres materiału — poziom A1

Zakres materiału — poziom A2

Zakres materiału — poziom B1

Zakres materiału — poziom B2

Na B2 nie przybywa wiele nowych reguł — przybywa precyzji. Dlatego ta część mapy jest poukładana nie według części mowy, tylko według tego, co się nimi robi: skraca zdania, stopniuje pewność, buduje tekst i dobiera rejestr.

Tabele powtórkowe: rzeczownik

Cztery formy każdego rzeczownika

Dwie rzeczy, które zaskakują: rodzajnik określony dokleja się na końcu słowa (bil → bilen, hus → huset), a rzeczowniki nijakie zakończone na spółgłoskę nie mają końcówki w liczbie mnogiej (ett hus → tre hus). Liczba mnoga określona kończy się na -na albo, po rzeczownikach nijakich, na -en (bilarna, ale husen). Lekcje 8 i 40.

Liczba mnoga — pięć deklinacji

Nieregularne trzeba znać z pamięci, a są wśród najczęstszych słów: en man → män, en bok → böcker, en hand → händer, en fot → fötter, en bror → bröder, en mus → möss, ett barn → barn. Lekcja 40.

Podwójna określoność — czego polski nie ma w ogóle

Zasada w jednym zdaniu: den/det/de + przymiotnik na -a + rzeczownik w formie określonej. Przymiotnik bez rzeczownika określonego odmienia się tylko przez -t (rodzaj nijaki) i -a (liczba mnoga): bilen är stor, huset är stort, bilarna är stora. Lekcje 11 i 12.

Dzierżawczy stoi przed rzeczownikiem

Tabele powtórkowe: czasownik

Dobra wiadomość: czasownik nie odmienia się przez osoby. Jedna forma obsługuje ja, ty, on, my, wy i oni — cała trudność jest w czasach, nie w końcówkach. Presens kończy się na -r albo -er: jag pratar, du bor, hon köper, vi läser.

Cztery grupy czasowników i formy mocne

Czasowniki mocne zmieniają samogłoskę i trzeba je znać z pamięci: dricka → drack → druckit, gå → gick → gått, vara → var → varit, ha → hade → haft, göra → gjorde → gjort. Lekcje 17 i 18.

Przyszłość — trzy sposoby, trzy znaczenia

Lekcja 21.

Modalne — i pułapka, która kosztuje najwięcej

Czasowniki z partykułą — akcent zmienia znaczenie

Partykuła stoi za inte (Hon stängde inte av datorn) i — inaczej niż w angielskim — przed dopełnieniem, nawet zaimkiem: Stäng av den! W imiesłowie partykuła przechodzi na początek słowa: stänga av → datorn är avstängd. Lekcja 37.

Tabele powtórkowe: szyk zdania

Gdzie stoi inte — reguła BIFF

Szwedzi uczą tego skrótem BIFF: Bisats — Inte Före Finita verbet, czyli w zdaniu podrzędnym inte stoi przed odmienionym czasownikiem. To samo dotyczy aldrig, alltid, ofta, kanske, också (…eftersom hon alltid kommer sent). Zdanie podrzędne poznaje się po łączniku — i to on, a nie sens, decyduje o szyku. Lekcja 25.

Trzy typy łączników, trzy różne szyki

Lekcja 36.

Tabele powtórkowe: strona bierna i przyimki

Strona bierna na -s działa we wszystkich czasach: säljs, såldes, har sålts. Test w jednym pytaniu: „jak to działa albo co się stało, w tekście?" → -s; „co komuś się przytrafiło, w rozmowie?" → bli; „jak jest teraz?" → vara. Lekcje 33 i 34.

Przyimki czasu — najkrótsza ściąga

Dni tygodnia mają własny trzyczęściowy system: på måndag (w najbliższy poniedziałek), på måndagar (w każdy poniedziałek), i måndags (w miniony poniedziałek). Lekcja 38. Przyimki miejsca: ruch — till, hem, hit, dit; położenie — i, på, hemma, här, där (lekcja 39).

Wymowa — czego nie widać w pisowni

Szwedzka pisownia jest bliższa wymowie niż angielska, ale kilka rzeczy trzeba wiedzieć, bo zapisu w ogóle nie widać. Dlatego każde hasło w kursie ma transkrypcję i nagranie w standardowej wymowie rikssvenska.

Długość samogłoski zmienia słowo: tak (dach) kontra tack (dziękuję), vit (biały) kontra vitt (białe). Zasada zapisu jest prosta — dwie spółgłoski po samogłosce znaczą, że samogłoska jest krótka, jedna — że długa.

Akcent 1 i akcent 2. Szwedzki ma dwie melodie wyrazu. Akcent 1 to jeden szczyt, jak w polskim; akcent 2 to dwa — słowo „śpiewa". Najczęściej nic od tego nie zależy, ale są pary, które różni wyłącznie melodia: anden (kaczka, akcent 1, od and) i anden (duch, akcent 2, od ande); tomten (działka, akcent 1) i tomten (skrzat, akcent 2). Akcent 2 mają prawie wszystkie słowa dwusylabowe zakończone na -a, -e, -ar, -er i większość złożeń. Lekcja 49, o różnicach regionalnych — lekcja 48.

Ta strona pokazuje zakres materiału. Ćwiczenia, dialogi i nagrania do każdego z tych działów są w lekcjach — odsyłacze przy każdym punkcie prowadzą prosto do właściwej.