Zanim zaczniemy: odległości
Szwecja jest długa. Z Malmö do Kiruny jest dalej niż z Malmö do Rzymu — i to jest jedyna rzecz, którą trzeba zrozumieć, zanim zacznie się planować podróż. Stąd trzy słowa, od których zaczyna się każda rozmowa o trasie:
| åka | jechać / lecieć czymś (autobus, pociąg, samolot, samochód) | Jag åker tåg till Stockholm. |
| gå | iść pieszo; też: kursować (o pociągu) | Tåget går klockan sju. |
| köra | prowadzić pojazd | Jag kör bil till jobbet. |
Uwaga: Tåget går nie znaczy, że pociąg idzie pieszo — dla pojazdów kursujących według rozkładu Szwed używa gå. Tak samo Bussen går var tionde minut.
Środki transportu
Jag åker med tåget. — Jadę pociągiem.
Jag åker med bussen. — Jadę autobusem.
Można też krócej, bez przyimka: Jag åker tåg — wtedy rzeczownik
zostaje w formie podstawowej. Obie wersje są poprawne; pierwsza mówi o konkretnym kursie,
druga o sposobie podróżowania.
Liczebniki porządkowe
| Liczba | Główny | Porządkowy | Liczba | Główny | Porządkowy |
|---|---|---|---|---|---|
| 1 | ett | första | 7 | sju | sjunde |
| 2 | två | andra | 8 | åtta | åttonde |
| 3 | tre | tredje | 9 | nio | nionde |
| 4 | fyra | fjärde | 10 | tio | tionde |
| 5 | fem | femte | 20 | tjugo | tjugonde |
| 6 | sex | sjätte | 30 | trettio | trettionde |
Pierwsze sześć trzeba zapamiętać (första, andra, tredje, fjärde, femte, sjätte). Reszta jest regularna: doklejasz -de (sjunde) albo -nde po samogłosce (tionde, tjugonde). Porządkowe nie odmieniają się dalej — zawsze wyglądają tak samo.
Do czego ich potrzebujesz
| den tredje maj | trzeci maja (data) |
| på andra våningen | na drugim piętrze |
| spår nummer fyra | peron numer cztery |
| första klass | pierwsza klasa |
| Det är min andra gång i Sverige. | To mój drugi raz w Szwecji. |
Miesiące, tak jak dni tygodnia, piszemy małą literą. Data: den 3 maj, czytana den tredje maj. W piśmie urzędowym spotkasz też zapis 2026-05-03 — Szwecja używa formatu rok-miesiąc-dzień.
Dialog 1 — Vid biljettluckan
| Tåget till Stockholm avgår från spår fyra. | Pociąg do Sztokholmu odjeżdża z peronu czwartego. |
| Tåget är försenat cirka tjugo minuter. | Pociąg jest opóźniony około dwudziestu minut. |
| Tåget är inställt. | Pociąg jest odwołany. |
| Nästa station: Lund Centralstation. | Następna stacja: Lund. |
| Byt till buss vid ersättningstrafik. | Przesiadka na autobus (komunikacja zastępcza). |
Dwa słowa warto znać na pamięć: försenat (opóźniony) i inställt (odwołany). Pierwsze oznacza czekanie, drugie — szukanie innej drogi.
Trzecia odpowiedź: jo
Polak ma „tak” i „nie”. Szwed ma trzy odpowiedzi — i ta trzecia jest niezbędna, gdy ktoś pyta przecząco.
| Pytanie | Odpowiedź | Znaczenie |
|---|---|---|
| Bor du i Malmö? | Ja. | Tak, mieszkam. |
| Bor du i Malmö? | Nej. | Nie, nie mieszkam. |
| Bor du inte i Malmö? | Jo! | Ależ mieszkam. |
| Bor du inte i Malmö? | Nej. | Nie, nie mieszkam. |
Gdy pytanie zawiera przeczenie, a Ty chcesz je obalić — mówisz jo, nie ja. To dokładnie to samo, co niemieckie doch. Odpowiedź ja na pytanie przeczące brzmi dla Szweda dziwnie i bywa zrozumiana odwrotnie.
Hotel i lotnisko
W hotelu
Na lotnisku
Dialog 2 — Ombord på tåget
14 i 40 brzmią podobnie i mylą się nawet Szwedom — dokładnie jak „czternaście” i „czterdzieści”. Przy numerze miejsca, peronu albo kwocie warto powtórzyć: Fjorton, ett-fyra? („czternaście, jeden-cztery?”). Ta sama para pułapek: femton / femtio, sexton / sextio.
Czytanka
Dialogi ćwiczą reagowanie, ale prawdziwą płynność w czytaniu daje dopiero dłuższy tekst ciągły. Kliknij dowolne zdanie, żeby je usłyszeć, albo odsłuchaj całość. Tłumaczenie odsłoń dopiero wtedy, gdy naprawdę utkniesz — pierwsze podejście zrób ze zgadywania z kontekstu.
I fredags åkte jag till Stockholm. Jag köpte biljetten på nätet två veckor innan. Tur och retur kostade sexhundratjugo kronor. Jag valde en sittplats vid fönstret. W zeszły piątek pojechałem do Sztokholmu. Bilet kupiłem w internecie dwa tygodnie wcześniej. Tam i z powrotem kosztował sześćset dwadzieścia koron. Wybrałem miejsce przy oknie.
Tåget gick klockan sju och tio från spår fyra. Jag kom till stationen en kvart innan. På skylten stod att tåget var försenat tio minuter. Det gjorde ingenting. Pociąg odjeżdżał o siódmej dziesięć z peronu czwartego. Przyszedłem na dworzec kwadrans wcześniej. Na tablicy było napisane, że pociąg jest opóźniony dziesięć minut. To nic nie szkodziło.
Resan tog fyra och en halv timme. Jag läste en bok och tittade ut genom fönstret. I vagn fem fanns en bistro. Jag köpte kaffe och en smörgås för nittio kronor. Podróż trwała cztery i pół godziny. Czytałem książkę i patrzyłem przez okno. W wagonie piątym było bistro. Kupiłem kawę i kanapkę za dziewięćdziesiąt koron.
I Stockholm tog jag tunnelbanan till hotellet. Jag hade bokat ett rum för två nätter. Frukost ingick i priset. På söndagskvällen var jag hemma igen, trött men nöjd. W Sztokholmie pojechałem metrem do hotelu. Zarezerwowałem pokój na dwie noce. Śniadanie było w cenie. W niedzielę wieczorem byłem z powrotem w domu, zmęczony, ale zadowolony.
- Vad kostade biljetten? — Sexhundratjugo kronor, tur och retur.
- Från vilket spår gick tåget? — Spår fyra.
- Hur länge tog resan? — Fyra och en halv timme.
- Vad köpte han i bistron? — Kaffe och en smörgås för nittio kronor.
- Hur många nätter bodde han på hotellet? — Två.
Słownictwo lekcji 10
Ćwiczenia podsumowujące
Podsumowanie
Pięć rzeczy, które musisz wynieść z tej lekcji
- åka pojazdem, gå pieszo — ale pociąg i autobus też „idą” według rozkładu.
- med + forma określona: med tåget.
- Pierwszych sześć porządkowych trzeba umieć, reszta to -de i -nde.
- jo obala pytanie przeczące — ja w tej sytuacji nie działa.
- försenat = opóźniony, inställt = odwołany.
Kan du det här? — sprawdź się bez patrzenia
Wejdź na stronę sj.se i przeklikaj wyszukiwanie połączenia po szwedzku — bez tłumacza. Wszystkie słowa, których potrzebujesz, są w tej lekcji, a prawdziwy rozkład uczy szybciej niż dziesięć ćwiczeń. Potem przećwicz słownictwo na fiszkach.